Waar zou het gebeurd kunnen zijn?

De vraag komt natuurlijk op, waar de strandschuimerfase van de voorouders van Homo sapiens - Homo litoreus - door de evolutionaire flessenhals zijn geduwd.
Waar en wanneer kunnen omstandigheden zijn opgetreden die zo'n adaptieve selectiedruk hebben uitgeoefend?

Uit DNA analyses is duidelijk, dat de oorspronkelijke H. sapiens groep bijzonder klein moet zijn geweest.
De genetische variatie binnen de ruim zes miljard mensen in deze 21e eeuw is kleiner dan die in het handjevol chimpansees en bonobo's - onze neven en nichten - dat nog over is.
Ook hebben we een chromosomenpaar minder en zijn er aanwijzingen dat epigenetische aanpassingen voor snelle adaptatie hebben kunnen zorgen.
Hoe het ook zij,de vraag blijft waar de "wateraap" tot watermens kan zijn geëvolueerd.
Steeds komen we uit in Oost_Afrika, aan de kusten van de IndischeOceaan en de estuarine mondigen van de rivieren die er op uitkomen.
Sommigen opperen de Danakilalpen in de Hoorn van Afrika als mogelijkheid aan; die keten is lange tijd een reeks eilanden gewest, toen de Afrikaanse Riftvallei zich verdiepte.
Je leest dat o. a. in het boek van de amerikaanse neurobioloog William Calvin, The River that runs Uphill.

Een mogelijkheid is ook, dat de eerste "stappen" in zee gezet zijn in het gebied tussen Eurazië en de Indiase plaat, toen die zich van Afrika en Madagascar naar het Noorden bewoog en tegen Eurazië werd aangedrukt.
Dat resulteerde uiteindelijk in het omhoogstuwen van het Himalayagebergte. een groot deel van de kreukelzone was een opgestoten oceaanbodem waar een paar miljoen jaar archipelvorming plaats moet hebben gevonden.
Een deel is te vinden aan de Noordkant van de himalaya. 
Is het waarschijnlijk dat een deel van de verre bipedalevoorlopers daar zijn aangepast en na die  reusachtige geografische veranderingen op de Noordoostkant van continent Afrika terecht kwamen?
Besef, dat het om bijzonder kleine groepen is gegaan. Denk niet aan de mens van nu, waarvan in de romeinse tijd naar schatting wereldwijd 350 miljoen plus of min een miljoen rondtrrokken, oorlog voerrden en .... Alles wat wij nog altijd doen.
De oudste vondsten van onze soort Homo sapiens zijn ongeveer 350.000 jaar (plus of min 100.000). Dat waren vergeleken met ons anno nu een schijntje.

Het gefragmenteerde eilandenrijk dat zich voorafgaand aan die botsing in de "kreukelzone" moet hebben gevormd, kan voorlopers van mensachtigen in een val hebben geplaatst, waar selectie op een semi aquatisch leven plaatsgevonden kan hebben:

Adaptatieproces  in het verre verleden. © Dirk Meijers (klik voor vergoting)

Die complete archipel is "opgeveegd" en in de plooien van de Himalaya opgenomen, de kans om er fossiele bewijzen voor te vinden is daardoor vrijwel nihil.
Het idee dat de vroegste schreden op de weg naar het genus Homo in die archipel zijn gezet is al eens als  "Out of Tibet" gelanceerd.
Het legde een verband met een belangijk onderdeel van de geologische geschiedenis van de Aarde.

De drijvende kracht achter de adaptaties

Een centrale gedachte achter de litoreus theorie is, dat onze voorouders op enig moment gedwongen waren om wadend en duikend voedsel te zoeken, kinderen in het water te baren,
te spelen, een stem te krijgen en zwemmend gotere afstanden af te leggen. Door zeespiegelstijging In de val geraakt in een archipel waar zeevruchten in overvloed waren, maar ander voedsel schaars. Als daarna de zeespiegel daalde, kon de voorloper (letterlijk) van de mens op zijn

"walkabout" langs kusten, estuaria, rivieren en meren gaan. Met een overvloed aan drijfhout is het oversteken van groter water op een vlot voorstelbaar.
Lopen en rennen op het land zijn dan secundaire aanpassingen. De snelle verspreiding van de mens over de wereld is op die manier ook verklaarbaar.
Misschien geholpen door een versnellend effect van de Kain-en-Abel mentaliteit, verwoord in Genesis, de aangeboren intense xenofobie van onze soort.

Verspreidingsroutes op basis van DNA

(NB archeologishe gegevens wijken hier wel vanaf).

Klik voor vergroting

Het is denkbaar, dat zo'n scenario zich meer dan één keer heeft afgespeeld. Eerst voor Australopithecus, toen voor H. erectus en tenslotte voor H. sapiens.
In het laatste geval is de "gereedschapslist" van Homo onder grote adaptieve druk komen te staan.
Eenmaal bevrijd van hun eiland gaf de in de stoompan ontwikkelde techniek, samen met de erbij horende hersens H. sapiens een kikcstart.
Natuurlijk is dit allemaal een heel speculatief, maar well aantrekkelijk beeld.

Tot voor kort werd het bestaan van heel kleine "inteelt" populaties als onwaarschijnlijk beschouwd.
Maar dat is veranderd. Het feit dat ook kleine mensengroepen eeuwenlang op kleine eilanden hebben overleefd maakt het voor de mens denkbaar.

Een gedocumenteerd overzicht van de mogelijke invloed van zeespiegelrijzing en -daling op de evolutie van de mens geet het essay van geoloog Richard Little.
The InterGlacial Island Hypothesis

Zoek uit wat met epigenetische veranderingen wordt beschreven.

In welke geologische periodes is India van Afrika naar Eurazië opgeschoven en hoeveel miljoen jaar heeft dat gekost?

Hoe "oud" is het Himalayagebergte?

Zoek de belangrijkste fossiele groepen voorlopers van Australopithecus (3 miljoen jaar) en check of in de periode waar ze toe behoren covereenkomsten zijn met het idee van " The Interglacial Island Hypothesis". Bron http://en.wikipedia.org/wiki/Genus_Homo

Is er tussen de periode van het bestaan van Australopithecus en de komst van Homo sapiens vaker sprake geweest van aanzienlijke zeespiegeldalingen en -stijgingen?

Als je de verzamelde gegevens overziet, wat vind je dan van de kritiek dat er nooit fossielen van de zeekant-menachtigen zijn gevonden?

Kies uit; op grond van deze informatie kun je stellen, dat

A de kritiek terecht is; er moeten fossielen gevonden wordenals bewijs
B je geen oordeel kunt vellen, er is nog te weinig te weinig informatie voorhanden
C het wellicht verklaarbaar is dat van een strandmens geen fossielen zijn te vinden

Wat betreft de verspreiding van H. sapiens langs kusten is intussen meer duidelijk. Zoals Carl Ortwin Sauer (zie"Start" en "Bronnen") al vermoedde is voor Amerika duidelijk dat de route langs de Westkust een belangrijke rol heeft gespeeld. Archeologische aanwijzingen zijn door een duikteam opgemerkt en dat geldt ook voor een aantal elanden langs de kust.
Zie ook Americas ancient mariners